SQL Server 2025 Enterprise Core, Microsoft'un en gelişmiş veritabanı sunucusu sürümüdür. Mission-critical sistemler, 24/7 zero-downtime işletme, advanced HA/DR, BI/analytics yoğun ortamlar için tasarlanmıştır. Server+CAL modeli yoktur — sadece Per Core lisanslanır.
SQL Server 2025'te yeni neler var?
- Built-in AI / Vector Search: Native vector data type (vektör embeddings), Azure OpenAI / on-prem LLM ile semantic search. RAG (Retrieval Augmented Generation) uygulamaları için database-native yapı.
- JSON Type: Native JSON veri tipi (eski NVARCHAR JSON yerine), JSON-PATH index, JSON_OBJECT/JSON_ARRAY built-in fonksiyonları.
- REGEX_LIKE / REGEX_MATCHES: ANSI SQL standardı regex desteği, T-SQL'de modern pattern matching.
- Azure Arc native entegrasyonu: On-prem SQL Server'i Azure portal'dan yönetme, monitoring, backup, Defender for SQL koruma. Hibrit cloud yönetimi sade.
- Microsoft Fabric Mirroring: SQL Server 2025 verisini Fabric'e near-realtime ayna ile aktarım — analitik için tek tik kopya.
- SQL Server Copilot (preview): Azure Data Studio + SSMS içinde T-SQL yardımcı, sorgu optimizasyonu, hata analizi (Azure Arc bağlantısı gerekir).
- Performance: Intelligent Query Processing iyileştirmeleri, parameter sensitivity plan optimization, optimized locking.
- Security: Always Encrypted enclave geliştirmeleri, Microsoft Entra ID (Azure AD) authentication on-prem'de native, Outbound network isolation.
- Lifecycle: Mainstream destek 2030, Extended destek 2035.
Enterprise'i tercih ettiren özellikler
- AlwaysOn Availability Groups (advanced): Çok node, multi-region failover. Standard'da Basic AG (2 node) sınırlı, Enterprise'da 8 secondary replica + read-scale + multi-subnet/multi-region. Bankacılık, sigorta, e-ticaret 24/7 sistemleri Enterprise'siz düşünülemez.
- Online Operations: Index rebuild, partition switch, restore page online — uygulama trafiği devam ederken yapılır. Standard'da bunlar offline (DB lock).
- In-Memory OLTP unlimited: Standard'da 32 GB sınırlı, Enterprise'da RAM kapasitesinin tamamı kullanılabilir. Yüksek-throughput transactional sistemler (ödeme, oyun, IoT) için kritik.
- Sınırsız compute: Standard 24 core/128 GB RAM sınırlı, Enterprise Windows/Linux OS'in desteklediği maksimum kapasiteyi kullanır. 96+ core sunucular için Standard yeterli değil.
- Resource Governor: Workload bazlı CPU/RAM/IO kotalarını yönetme. Çok kullanıcılı ortamda priority queue, yoğun ETL trafiği sırasında OLTP performansını koruma.
- Always Encrypted with secure enclaves: Standard'da temel encryption, Enterprise'da Intel SGX / VBS enclave ile range queries + JOIN encrypted columns. Sağlık, finans, savunma şirketleri için compliance avantajı.
Maliyet örneği (Enterprise mission-critical)
32 core production server + 32 core DR server (AlwaysOn AG):
- Production: 32 core × $6,874/core (= $13,748/2-core × 16) = $219,968
- DR (passive secondary): Software Assurance ile lisans gerekmez (Failover Rights). Ancak SA yoksa aynı 32 core lisans = ek $219,968. Toplam $439,936.
- Aktif/aktif AG (read-scale): 2 × 32 core = $439,936
Önerilen yapılandırma: Subscription (1Y veya 3Y SKU'lari) ile satın alınarak Software Assurance benefitleri (Failover Rights, Dev/Test Rights, Azure Hybrid Benefit) elde edilebilir. Mission-critical sistemlerde subscription perpetual'dan toplam maliyette daha avantajlı olabilir.
Lisanslama modelleri
SQL Server iki farklı lisanslama seçeneği sunar:
- Server + CAL (Standard Edition için): Bir server lisansı + her kullanıcı veya cihaz için ayrı CAL. Kullanıcı/cihaz sayısı az ve sabit (50 altı) durumlarda ekonomik. Enterprise Edition'da kullanılamaz.
- Per Core (Standard ve Enterprise): Server'in fiziksel core sayısı kadar lisans (minimum 4 core/server). Internet'e açık web app'leri, anonim erişim, yüksek kullanıcı sayısı olan durumlarda zorunlu — CAL satın alınmaz.
Hangi modeli seçmeliyim?
| Senaryo | Önerilen Model |
|---|
| 20 kullanıcı, iç uygulama | Server + 20 CAL ($1,069 + 20×$209 = $5,249) |
| 100 kullanıcı, iç uygulama | Per Core ($3,586 × 2 = $7,172, 4 core) |
| Internet'e açık web app | Per Core (zorunlu) |
| Anonim erişim (müşteri portali) | Per Core (zorunlu) |
| Enterprise Edition | Per Core (Server+CAL yok) |
Microsoft Defender for SQL ile entegrasyon
Azure Arc bağlandığında Microsoft Defender for SQL aktif edilebilir:
- SQL injection tespiti (gerçek zamanlı)
- Anomali tespiti (Brute force, anormal erişim)
- Vulnerability assessment (yanlış konfigürasyon, yetki, patch eksikliği)
- Compliance raporları (HIPAA, PCI-DSS, KVKK)
Defender for SQL ayrı lisanslı ($15/server/ay), Enterprise ile birlikte alınması production-grade DB güvenliği standardı haline gelir.