SQL Server 2025 Standard Edition, Microsoft'un on-premises veritabanı sunucusu en yeni sürümüdür. Server+CAL lisanslama modeliyle satılır — sabit ve sınırlı kullanıcı sayısı olan iç uygulamalar için Per Core modeline göre daha ekonomiktir.
SQL Server 2025'te yeni neler var?
- Built-in AI / Vector Search: Native vector data type (vektör embeddings), Azure OpenAI / on-prem LLM ile semantic search. RAG (Retrieval Augmented Generation) uygulamaları için database-native yapı.
- JSON Type: Native JSON veri tipi (eski NVARCHAR JSON yerine), JSON-PATH index, JSON_OBJECT/JSON_ARRAY built-in fonksiyonları.
- REGEX_LIKE / REGEX_MATCHES: ANSI SQL standardı regex desteği, T-SQL'de modern pattern matching.
- Azure Arc native entegrasyonu: On-prem SQL Server'i Azure portal'dan yönetme, monitoring, backup, Defender for SQL koruma. Hibrit cloud yönetimi sade.
- Microsoft Fabric Mirroring: SQL Server 2025 verisini Fabric'e near-realtime ayna ile aktarım — analitik için tek tik kopya.
- SQL Server Copilot (preview): Azure Data Studio + SSMS içinde T-SQL yardımcı, sorgu optimizasyonu, hata analizi (Azure Arc bağlantısı gerekir).
- Performance: Intelligent Query Processing iyileştirmeleri, parameter sensitivity plan optimization, optimized locking.
- Security: Always Encrypted enclave geliştirmeleri, Microsoft Entra ID (Azure AD) authentication on-prem'de native, Outbound network isolation.
- Lifecycle: Mainstream destek 2030, Extended destek 2035.
Lisanslama modelleri
SQL Server iki farklı lisanslama seçeneği sunar:
- Server + CAL (Standard Edition için): Bir server lisansı + her kullanıcı veya cihaz için ayrı CAL. Kullanıcı/cihaz sayısı az ve sabit (50 altı) durumlarda ekonomik. Enterprise Edition'da kullanılamaz.
- Per Core (Standard ve Enterprise): Server'in fiziksel core sayısı kadar lisans (minimum 4 core/server). Internet'e açık web app'leri, anonim erişim, yüksek kullanıcı sayısı olan durumlarda zorunlu — CAL satın alınmaz.
Hangi modeli seçmeliyim?
| Senaryo | Önerilen Model |
|---|
| 20 kullanıcı, iç uygulama | Server + 20 CAL ($1,069 + 20×$209 = $5,249) |
| 100 kullanıcı, iç uygulama | Per Core ($3,586 × 2 = $7,172, 4 core) |
| Internet'e açık web app | Per Core (zorunlu) |
| Anonim erişim (müşteri portali) | Per Core (zorunlu) |
| Enterprise Edition | Per Core (Server+CAL yok) |
Server+CAL maliyetlendirme örneği
30 kullanıcılı iç ERP uygulaması (10 core server):
- 1 × SQL Server 2025 Standard Server: $1,069
- 30 × SQL Server 2025 User CAL: 30 × $209 = $6,270
- Toplam: $7,339 (perpetual, tek ödeme)
- Per Core karşılaştırma: 10 core × $1,793 (2-core pack $3,586/2) = $17,930 — Server+CAL %59 daha ucuz
Kırılım noktası: Yaklaşık 50-60 kullanıcı üzerinde Per Core ekonomik olur. Ayrıca Enterprise Edition zorunluysa (yüksek availability), Server+CAL seçenek bile değildir.
SQL Server 2022'den 2025'e neden geçmeli?
- Native vector search — RAG/AI uygulamalarını DB içinde yapma (eski sürümde Azure AI Search ekleme zorunlu)
- Azure Arc native — on-prem SQL'i Azure portal'dan yönetim, hibrit cloud sade
- JSON native type — performans + storage iyileştirmesi
- Regex desteği — pattern matching modern, T-SQL temizlenir
- Lifecycle: 2022 mainstream destek 2028'de bitiyor, 2025 için 2030
Subscription vs Perpetual
SQL Server 2025 perpetual (bu sayfa) ve subscription (1 yıl / 3 yıl) seçeneklerinde satılır. Subscription Software Assurance benzeri süresince yeni özelliklere otomatik erişim ve cloud benefits (Azure Hybrid Benefit ile Azure SQL'e taşımaya hak) sağlar. Perpetual tek seferlik, ömür boyu kullanım — fakat yeni feature update almazsınız, sadece güvenlik patch.
Karar: Hibrit/cloud planlaması varsa subscription, sadece on-prem kalıcı kullanım varsa perpetual.