SQL Server 2022 vs 2025: Karşılaştırma + Fiyat (2026)

"SQL Server 2022 mi, 2025 mi?" — bu soru 2026 itibariyle her IT yöneticisinin masasında. SQL Server 2025 Kasım 2025'te GA oldu, ama 2022 hâlâ aktif satışta ve mainstream support 13 Ocak 2028'e kadar devam ediyor. Yani yanlış sürüm seçmek = 5 yıllık taahhüt boyunca eksik özellik veya gereksiz maliyet demek. Bu rehberde teknik farklar, lisans modeli, fiyat ve "hangi senaryo için hangisi" sorularını net cevaplıyoruz.

Hızlı Karar Tablosu

Senaryo	Önerilen	Sebep
AI / RAG / vektör arama planı var	SQL Server 2025	Native vector data type, 2022'de yok
JSON ağırlıklı uygulamalar (REST API, log)	SQL Server 2025	Native JSON type + JSON_PATH index, 2022'de string'e gömülü
Mevcut 2019/2022 üzerine geliştirme	SQL Server 2022	Aynı tooling, daha test edilmiş, downgrade hakkı var
Azure Arc + cloud-connected DB istiyorum	SQL Server 2025	Native Arc entegrasyonu, 2022'de manuel agent
Mainstream support 2030 sonuna kadar	SQL Server 2025	2022'nin extended support 2033, 2025'in 2036
Software Assurance ile yükselteceğim	SQL Server 2025	SA kapsamında ücretsiz upgrade hakkı
Bütçe sınırlı, küçük workload	SQL Server 2022 Standard	Olgun sürüm, geniş 3rd-party uyum

SQL Server 2025 ile Gelen 6 Yeni Özellik

1. Native Vector Search — AI / RAG için

SQL Server 2025'in en büyük yeniliği VECTOR data type. Embedding'ları (1536-boyutlu OpenAI vektörleri dahil) doğrudan kolon olarak saklayabilir, VECTOR_DISTANCE() ile cosine similarity araması yapabilirsiniz. RAG (Retrieval-Augmented Generation) uygulamaları için ayrı bir vektör DB (Pinecone, Qdrant) gerekmez:

CREATE TABLE Documents (
    id INT PRIMARY KEY,
    content NVARCHAR(MAX),
    embedding VECTOR(1536)  -- OpenAI text-embedding-3-small boyutu
);

-- En benzer 5 dokümanı bul
SELECT TOP 5 id, content,
    VECTOR_DISTANCE('cosine', embedding, @query_vector) AS distance
FROM Documents
ORDER BY distance ASC;

2022'de bu özellik yok — workaround olarak FILESTREAM + 3rd-party extension gerekir.

2. Native JSON Data Type + JSON_PATH Index

2022'de JSON, NVARCHAR(MAX) string olarak saklanır ve JSON_VALUE() ile sorgulanır — index karmaşık, performans sınırlı. 2025'te JSON ANSI SQL standardına uygun native type:

CREATE TABLE Orders (
    id INT PRIMARY KEY,
    payload JSON,  -- Native JSON type
    INDEX ix_payload_status (JSON_PATH(payload, '$.status'))
);

SELECT * FROM Orders
WHERE payload['status'] = 'shipped';  -- Path subscript syntax

3. REGEX_LIKE / REGEX_MATCHES — Native Regex

2022'de regex için CLR function veya LIKE kombinasyonu gerekirdi. 2025'te ANSI standart REGEX_LIKE(column, pattern) yerleşik:

SELECT email FROM Users
WHERE REGEX_LIKE(email, '^[A-Za-z0-9._%+-]+@(gmail|outlook)\.com$');

4. Azure Arc Native Entegrasyonu

2025'te Arc agent SQL Server kurulumuyla beraber gelir, opsiyonel olarak setup'ta etkinleştirilir. On-prem SQL Server'ı Azure Portal'dan yönetme, Defender for Cloud, Best Practice Assessment, Backup to Azure — hepsi tek tıkla. 2022'de Arc agent ayrı kurulum + manuel onboarding gerekiyordu.

5. Optimized Locking

UPDATE/DELETE'lerde row-level değil transaction-ID bazlı locking. Yüksek concurrency'de blocking %30-50 azalıyor. ETL ve batch yük senaryolarında belirgin fark.

6. Distributed Database Engine + Always Encrypted iyileştirmeleri

Always Encrypted with Secure Enclaves'te performans iyileştirmesi (range query, pattern matching), audit log'da yeni event class'ları, tempdb metadata performansında iyileştirme.

Lisans Modeli — 2022 ve 2025 Aynı

İki sürüm de iki lisans modelinden birini kullanır:

Model	Ne zaman uygun?	Min lisans
Server + CAL	Sınırlı, isim/cihaz bazlı kullanıcı (≤50 kişi, internal app)	1 Server lisansı + her kullanıcı/cihaz için CAL
Per Core	50+ kullanıcı, internet'e açık web/uygulama, anonim erişim	Sunucudaki core sayısı kadar 2-core pack (min 4 core/server)

Kural: Server'ın internet'e açık olduğu, anonim erişim alındığı veya 50+ kullanıcılı senaryolarda Per Core zorunludur. Bu kuralı atlamak compliance ihlali — denetimde ciddi cezalara neden olur.

2026 Fiyat Karşılaştırması (TL, perpetual)

Aşağıdaki fiyatlar Microsoft Yetkili Çözüm Ortağı olarak güncel CSP perpetual lisans fiyatlarımız:

SKU	SQL Server 2022	SQL Server 2025	Fark
Standard Server (Server+CAL modeli)	~1.069 TL	1.069 TL	=
Standard Core (2-core pack)	3.717 TL	3.586 TL	%-3.5
Enterprise Core (2-core pack)	13.748 TL	13.748 TL	=
Standard CAL (kullanıcı başına)	Standart fiyat	Standart fiyat	=

Not: Tüm fiyatlar Türkiye CSP perpetual lisans listesidir; gerçek satın alma proje bazlı pazarlık ve hacim indirimlerine göre değişebilir.

Support Lifecycle — Hangisi Daha Uzun Yaşar?

Sürüm	GA	Mainstream Support	Extended Support
SQL Server 2022	Kasım 2022	13 Ocak 2028	14 Ocak 2033
SQL Server 2025	Kasım 2025	13 Ocak 2031	14 Ocak 2036

2025 sürümü 3 yıl daha uzun mainstream support sunar. Yeni bir 5-7 yıllık DB yatırımı için 2025 mantıklı; mevcut 2022 yükseltmesi için SA varsa zaten ücretsiz geçiş hakkınız var.

Performance Karşılaştırması

Microsoft'un yayınladığı resmi performans benchmark'larına göre 2025 vs 2022:

• OLTP throughput: %5-12 iyileşme (Optimized Locking sayesinde)
• Tempdb concurrency: %15-25 iyileşme
• JSON sorgu hızı: Native type ile 3-7×
• Vector arama: Yeni özellik, 2022'de yok — IO-bound vector işleri 2025'te native, 2022'de external store gerekiyor
• Query Store telemetrisi: Daha düşük overhead (~%30 az CPU)

Pratikte mevcut workload'lar için 2025 geçişinde belirgin avantaj %5-15 throughput; AI/JSON ağırlıklı yeni workload'lar için fark daha büyük.

Upgrade Yolu: 2022'den 2025'e Geçiş

Mevcut 2022 ortamından 2025'e geçiş in-place upgrade destekler. Adımlar:

1. Backup: Tüm system + user DB'lerini full backup, doğrula
2. SQL Server 2022 SP / CU level kontrol: En son CU yüklü olmalı (2025 setup eski CU'ları reddedebilir)
3. SA / lisans hakkı doğrula: Software Assurance varsa upgrade ücretsiz, yoksa yeni 2025 lisansı satın alınmalı
4. Compatibility level: Upgrade sonrası DB'lerin compatibility level'ı 160 (2022) kalır — 170'e (2025) manuel ALTER DATABASE ile çıkarılır, query plan regression riski için bunu Test ortamında doğrulayın
5. Setup → Edition Upgrade: Mevcut SQL Server kurulumunda "Upgrade from a previous version" seçilir
6. Post-upgrade: DBCC CHECKDB, statistic update, query plan baseline karşılaştırma

Side-by-side migration de mümkündür ve daha güvenlidir — yeni sunucuya 2025 kurulur, DB backup/restore edilir, application connection string değiştirilir. Production rollback senaryosu için tercih edilen yöntem.

Software Assurance Avantajı

Mevcut SQL Server 2022 lisansınızda Software Assurance (SA) aktifse:

• 2025 ücretsiz upgrade hakkı — yeni lisans satın almadan 2025'e geçiş
• Azure'a taşıma için Azure Hybrid Benefit (AHB) hakkı — Azure'da Windows OS lisansı ödemeden VM çalıştırma
• License Mobility — failover senaryosunda 2. sunucuya 90 gün içinde aynı lisansı yansıtma
• Support hattı + 24×7 problem resolution

SA olmadan perpetual lisans satın aldıysanız, 2022 → 2025 yükseltme için yeni lisans gerekir.

Hangi Senaryoda Hangisi? — Karar Matrisi

SQL Server 2025'i seçin eğer...

• Yeni proje, 5+ yıl yaşayacak (2036'ya kadar support)
• AI / RAG / semantic search planı var (vector type)
• JSON ağırlıklı uygulamalar (REST API, IoT, log)
• Azure Arc ile hybrid yönetim isteniyor
• SA varsa zaten ücretsiz geçiş hakkı
• Yüksek concurrency OLTP (Optimized Locking)

SQL Server 2022'de kalın eğer...

• Mevcut 2022 production stable, 3rd-party tool uyum tested
• Bütçe çok sınırlı ve workload AI/JSON dışı
• 2-3 yıllık yaşam beklentisi (extended support 2033'e kadar yeterli)
• Downgrade hakkı kullanılacak senaryolar (lisans 2022, kurulum 2019)

Server+CAL vs Per Core hangisi?

• ≤25 kullanıcı, internal app: Server + CAL ekonomik
• 50+ kullanıcı veya internet'e açık: Per Core zorunlu
• Web sitesi backend (anonim): Per Core zorunlu (kullanıcı sayılamaz)
• Çoklu uygulama (CRM + ERP + intranet): Per Core (toplam kullanıcı yüksek)

Sık Yapılan 5 Hata

1. Internet'e açık web app'e Server+CAL almak: Compliance ihlali. Anonim erişim için Per Core zorunlu.
2. Hyper-threading'i göz ardı etmek: Per Core lisansta vCPU değil fiziksel core sayılır, ama VM'de Microsoft minimum 4 core/VM şart koşar.
3. SA renew etmemek, sonra upgrade yapamamak: SA dolduğunda upgrade hakkı kalkar; yeni sürüm için tam fiyat.
4. 2025'in tüm özelliklerinin Standard'da olduğunu sanmak: Vector search Standard'da var, ama AlwaysOn AG, online operations Enterprise gerektirir.
5. Compatibility level'ı upgrade'de hemen yükseltmek: Query plan regression riski. Test ortamında doğrula, production'da sonradan ALTER ile yükselt.

Sonuç — Net Tavsiyemiz

2026'da yeni SQL Server lisansı satın alıyorsanız 2025 sürümü tercihimiz: aynı fiyat seviyesi, 3 yıl daha uzun support, native AI/JSON özellikleri ve Azure Arc entegrasyonu. Mevcut 2022 üzerinde Software Assurance varsa upgrade'i 2026 boyunca planlamak için hazırlık yapın — özellikle 2027'den itibaren AI/RAG iş senaryolarınız varsa, vector type'ı kaçırmak istemezsiniz.

Hangi edition (Standard / Enterprise) ve hangi lisans modeli (Server+CAL / Per Core) sizin için uygun, ücretsiz SQL Server lisans envanteri analizi sunuyoruz. Mevcut kullanıcı sayınız, sunucu core'ları ve workload tipinizden net optimum çözümü hesaplıyoruz.