Exchange Server 2019 Standard CAL (Device), on-premises Exchange sunucusuna erişen her cihaz için alınması gereken Client Access License'tır. Cihaza bağlanan kullanıcı sayısı önemli değildir — aynı cihazı 3 vardiyada 3 farklı kullanıcı kullansa da tek CAL yeter.
Device CAL ne zaman tercih edilir?
Device CAL özellikle kullanıcı sayısı cihaz sayısından çok daha fazla olan ortamlarda ekonomiktir:
- Vardiyalı üretim: 3 vardiyalı bir fabrikada her makine başında 1 PC, 3 farklı operatör. 100 makine = 100 Device CAL (yerine 300 User CAL = $24,600 tasarruf).
- Çağrı merkezi: 50 oturma, 24/7 çalışan 150 kullanıcı. 50 Device CAL ($4,100) yerine 150 User CAL ($12,300).
- Hastane / Hemşire istasyonu: Koridorda paylaşımlı PC, vardiya değişiminde farklı hemşire kullanıyor.
- Lobi/resepsiyon: Misafir görüşmecileri, kuryelerin paylaşımlı eriştiği terminal.
- Kiosk: Müze, sergi, mağaza terminallerinde anonim kullanıcı.
User CAL vs Device CAL — Hangisi Ekonomik?
Basit kural:
- Eğer kullanıcı sayısı > cihaz sayısı → Device CAL ucuz
- Eğer kullanıcı sayısı < cihaz sayısı → User CAL ucuz (modern BYOD'lu çalışan birden çok cihazından erişiyorsa)
- Eğer eşitse → İkisinden biri (genelde User CAL daha esnek)
Karma model — User + Device karışımı
Microsoft, aynı kurumda karma User + Device CAL kullanmaya izin verir:
- Beyaz yaka çalışanlar (BYOD'lu, çoklu cihaz) → User CAL
- Üretim/saha (vardiyalı, paylaşımlı PC) → Device CAL
- Yöneticiler (Enterprise CAL özelliklerine ihtiyaç) → User Enterprise CAL
Örnek: 500 ofis çalışanı (User CAL) + 100 üretim cihazı paylaşımlı 300 operatör (Device CAL) + 30 yönetici Enterprise CAL:
- 500 × User Standard CAL $82 = $41,000
- 100 × Device Standard CAL $82 = $8,200
- 30 × User Enterprise CAL $135 = $4,050 (additive)
- Toplam: $53,250 (saf 800 User CAL alsaydı $65,600 olurdu — $12K tasarruf)
Standard vs Enterprise CAL — Device CAL versiyonları
User CAL gibi Device CAL'da da Standard ve Enterprise sürümleri vardır. Enterprise CAL Device versiyonu, kioskten Unified Messaging veya Journaling'e erişim sağlar. Çağrı merkezi kayıt sistemleri, sesli mesaj entegrasyonu olan vardiyalı ortamlarda anlamlıdır.
Lisans atama kuralı
Device CAL satın alındığında cihaz fiziksel olarak takip edilir — Active Directory bilgisayar hesabı veya MAC adresi ile değil, idari kayıt ile. Aynı cihaz envanterden çıkarsa CAL serbest kalır, başka cihaza atanır. Microsoft denetiminde lisans envanteri belge ile ispatlanır.
İlgili ürünler: